Παγκόσμια Γεωπάρκα UNESCO στην Ελλάδα - το Γεωπάρκο Λέσβου

Τον Νοέμβριο του 2015 η UNESCO ενέκρινε τη δημιουργία του Προγράμματος «Παγκόσμια Γεωπάρκα UNESCO» με στόχο την προστασία και ανάδειξη περιοχών που διαθέτουν γεωλογικά μνημεία διεθνούς σημασίας που αποτελούν τεκμήρια της ιστορίας της γης και η αξιοποίησή τους συμβάλλει στην βιώσιμη ανάπτυξη μέσω εκπαιδευτικών δράσεων και την ενίσχυση εναλλακτικών τουριστικών δραστηριοτήτων.
Το Γεωπάρκο Λέσβου 

Στο δυτικό τμήμα της Λέσβου δεσπόζει το Απολιθωμένο Δάσος, ένα μοναδικό σε παγκόσμια κλίμακα μνημείο της φύσης, το οποίο έχει κηρυχθεί από την Ελληνική Πολιτεία «Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης» (Προεδρικό Διάταγμα 443/1985).

Η Λέσβος διαθέτει επίσης ιδιαίτερης αξίας γεωτόπους που αποτελούν σημαντικά τεκμήρια της ιστορίας της γης, όπως ηφαίστεια, θερμές πηγές, απολιθωματοφόρες θέσεις, μεγάλα γεωλογικά ρήγματα, παράκτιες γεωμορφές, που αποτελούν σημαντικά στοιχεία της γεωλογικής κληρονομιάς του Αιγαίου αλλά και μοναδικό πλούτο τοπίων φυσικού κάλλους, περιοχών οικολογικού ενδιαφέροντος και πολιτιστικών μνημείων. Λόγω ευνοϊκών εδαφοκλιματικών συνθηκών, διαθέτει πλουσιότατη χλωρίδα. Περισσότερα από 1.400 taxa (είδη και υποείδη) φυτών περιλαμβάνονται στη χλωρίδα της και το νησί χαρακτηρίζεται ως «Βοτανικός Παράδεισος» με αρωματικά-φαρμακευτικά, καλλωπιστικά και σπάνια φυτά, δένδρα και θάμνους. Την ιδιαίτερη οικολογική αξία της Λέσβου υπογραμμίζει η ένταξη τριών περιοχών που έχουν χαρακτηριστεί ως Ειδικές Ζώνες Διατήρησης και έξι περιοχών που έχουν χαρακτηριστεί ως Ζώνες Ειδικής Προστασίας για την ορνιθοπανίδα στο Ευρωπαϊκό οικολογικό Δίκτυο Natura 2000. Η Λέσβος χαρακτηρίζεται επίσης ως ιδανικό μέρος για την παρατήρηση πουλιών στη Μεσόγειο.

Στη Λέσβο συναντώνται προϊστορικά και ιστορικά αρχαιολογικά μνημεία, μεσαιωνικά κάστρα, βυζαντινά μοναστήρια, παραδοσιακοί οικισμοί. Η πλούσια αρχιτεκτονική κληρονομιά συνδέεται με τη χρήση τοπικών δομικών υλικών που παραπέμπουν στη γεωλογική ιστορία και κληρονομιά.

Η Λέσβος διαθέτει επίσης ένα δίκτυο σημαντικών Μουσείων που καλύπτουν ποικιλία θεμάτων.

Είναι ο γενέθλιος τόπος σημαντικών προσωπικοτήτων των γραμμάτων και των τεχνών, όπως η ποιήτρια Σαπφώ, ο φιλόσοφος Θεόφραστος, ο ποιητής Αλκαίος, ο φιλόσοφος Πιττακός, ο Τέρπανδρος ο κιθαρωδός, αλλά και από τους νεώτερους ο ζωγράφος Γ. Ιακωβίδης, ο νομπελίστας ποιητής του Αιγαίου Οδυσσέας Ελύτης.

Στη Λέσβο γεννήθηκε από τον μεγάλο φιλόσοφο Αριστοτέλη η επιστήμη της Βιολογίας. Ο Αριστοτέλης ταξίδεψε τον 4ο αιώνα π.Χ. στη Λέσβο, στην οποία τότε όπως και τώρα υπάρχει αφθονία ζωής και τοπίων και εμπνεύστηκε στην πρωτοποριακή του εργασία.

Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου είναι ο συντονιστής φορέας του Γεωπάρκου Λέσβου και συντονίζει τις δράσεις για την ανάδειξη της γεωλογικής κληρονομιάς και των γεωτόπων της Λέσβου Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO.

Απολιθωμένο Δάσος Λέσβου

Ένα παράθυρο στην γεωλογική ιστορία του Αιγαίου 

Στη δυτική Λέσβο, η φυσική διάβρωση των ηφαιστειακών σχηματισμών φέρνει σιγά-σιγά στο φως εντυπωσιακά απολιθωμένα τμήματα δένδρων που έζησαν στο μακρινό παρελθόν. Στέκουν εκεί αμέτρητα χρόνια, μάρτυρες της ανεπανάληπτης δημιουργίας. Πρόκειται για ένα από τα δύο μεγαλύτερα απολιθωμένα δάση του κόσμου! Το άλλο βρίσκεται στην Αριζόνα των ΗΠΑ (Εθνικό Πάρκο Απολιθωμένου Δάσους).

Περικλείεται από τους οικισμούς Σίγρι, Ερεσός, Άντισσα στη δυτική Λέσβο, όπου σε μια έκταση 150 τετραγωνικών χιλιομέτρων βρίσκονται διάσπαρτοι απολιθωμένοι κορμοί δέντρων, ενώ μεμονωμένα απολιθώματα βρίσκονται σε πολλά άλλα μέρη του νησιού, όπως ο Μόλυβος, το Πλωμάρι και ο Πολιχνίτος.

Ο Ήφαιστος - ο αρχαίος θεός σε μια στιγμή μεγάλου παροξυσμού τους αφαίρεσε τη ζωή, χαρίζοντας τους την αθανασία. Τα χρώματα τους λαμπερά, απίστευτα ζωντανά, ξεχωρίζουν από τα σταχτιά και τα γκρίζα των ηφαιστειακών πετρωμάτων που τα περιβάλλουν. Αμέτρητες οι αποχρώσεις του κόκκινου, του κίτρινου και του καστανού, του πράσινου αλλά και του μαύρου. Ανταύγειες από κροκί, άλικο, μενεξεδί μέχρι το πράσινο και το βαθύ μπλε σε ασυνήθιστους συνδυασμούς, θαμπώνουν το μάτι του επισκέπτη.

Πρόκειται για ένα κόσμο διαφορετικό, ακίνητο μα συνάμα τόσο ζωντανό. Η μαγεία μιας άλλης, άγνωστης Ατλαντίδας. Μιας περιοχής που βυθίσθηκε και χάθηκε πριν από εκατομμύρια χρόνια κάτω από τα πυρωμένα σύννεφα στάχτης που δημιούργησαν οι ηφαιστειακές εκρήξεις στο Βόρειο Αιγαίο. Θα μπορούσε να ονομασθεί «Πομπηία των φυτών».