Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ελλάδα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ελλάδα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 18 Φεβρουαρίου 2024

Λίμνη Κάρλα σήμερα (Φεβρουάριος 2024)

 Σε βίντεο (animation) που δημοσίευσε το meteo.gr, παρουσιάζεται η εξέλιξη των πλημμυρισμένων εκτάσεων στην περιοχή της λίμνης Κάρλας, από την κακοκαιρία «Daniel» που έπληξε με ιδιαίτερη σφοδρότητα την Θεσσαλία. Οι πλημμύρες ξεκίνησαν από τις 05.09.2023 στην περιοχή, καθώς αυξανόταν η στάθμη του Πηνειού και των παραποτάμων του.

Σύμφωνα με το meteo.gr, η έκταση της λίμνης Κάρλας άρχισε μεγαλώνει απότομα αμέσως μετά τις ραγδαίες βροχοπτώσεις, φτάνοντας και ξεπερνώντας τα 180-190 χιλιάδες στρέμματα στο μέγιστο της έκτασής της, το οποίο παρατηρήθηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου με αρχές Οκτωβρίου 2023. Η έκταση της διατηρήθηκε καθ’ όλη τη διάρκεια του χειμώνα (περισσότερα από 120-140 χιλιάδες στρέμματα), με τάση συρρίκνωσης.

Σύμφωνα με τα τελευταία δορυφορικά δεδομένα που ανέλυσε και επεξεργάστηκε το meteo.gr/Eθνικό Aστεροσκοπείο Aθηνών, η έκταση της λίμνης Κάρλας στις 12 Φεβρουαρίου 2024, ανέρχεται, προσεγγιστικά, στα 140 χιλιάδες στρέμματα.

Σάββατο 23 Νοεμβρίου 2019

Οι δολίνες της Αργολίδας

 

Στους πρόποδες του όρους Δίδυμο στην Αργολίδα υπάρχει ένα μοναδικό γεωλογικό φαινόμενο. Η γη έχει βυθιστεί σε δύο σημεία που μοιάζουν με ηφαιστειακούς κρατήρες. Μόνο που οι τεράστιες γήινες τρύπες δεν δημιουργήθηκαν από κάποιο ηφαίστειο ούτε από πρόσκρουση μετεωριτών στο έδαφος, αλλά από τη καθίζηση του εδάφους λόγω των υπόγειων υδάτων του βουνού.
Οι δύο κρατήρες, γνωστοί ως δολίνες δηλαδή σπήλαια, έχουν κυκλικό σχήμα και είναι ορατοί από μεγάλη απόσταση λόγω του μεγέθους τους. Ο ένας βρίσκεται στους πρόποδες του βουνού και ονομάζεται μεγάλη σπηλιά και ο δεύτερος, στην πεδιάδα και ονομάζεται μικρή σπηλιά.
Δημιουργήθηκαν κατά πάσα πιθανότητα από κατακρήμνιση αρχαίων σπηλαίων αλλά η όψη τους θυμίζει κρατήρες μετεωριτών. Στον έναν από τους δύο κρατήρες, στην μικρή σπηλιά, υπάρχουν δύο εκκλησάκια της βυζαντινής και μεταβυζαντινής περιόδου (11ος - 14ος αιώνας), του Άη Γιώργη και της Μεταμορφώσεως. Η πιο αρχαία είσοδος της μικρής σπηλιάς είναι μια κατηφορική στοά που μοιάζει με πηγάδι. Σύμφωνα με τον τοπικό θρύλο εκεί ήταν η σπηλιά του Κύκλωπα απ’ όπου διέφυγαν ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του. Μια δεύτερη είσοδος, που κατασκευάστηκε από τους μοναχούς, οδηγεί στο εσωτερικό της σπηλιάς, όπου βρίσκονται οι δύο σκαλιστές εκκλησίες, μια πέτρινη κολυμπήθρα, μια μικρή δεξαμενή και μια οπή γνωστή ως «Ασκηταριό» από την οποία ανέρχονται με σχοινί οι ασκητές και λέγεται πως εκεί άφησε το σημάδι του το άλογο του Αγίου Γεωργίου.
Το βάθος του μικρού κρατήρα είναι 80 μέτρα μέσα στα στρώματα των προσχώσεων και η διάμετρος του είναι 150 μέτρα . Στα εσωτερικά κάθετα τοιχώματα όπου κάποιος κατέρχεται μέσω μιας κλιμακωτής στοάς είναι ριζωμένα τα εκκλησάκια της Μεταμορφώσεως προς βορρά και του Αγίου Γεωργίου προς τον νότο. Και τα δύο εκκλησάκια είναι λαξευμένα μέσα στο βράχο.
Τη δεύτερη ημέρα του Πάσχα γιορτάζεται στο χωριό Δίδυμο η γιορτή της τουλίπας και οι κάτοικοι των Διδύμων συνηθίζουν εδώ και χρόνια να κάνουν τη λειτουργία του αγίου στην ασκεπή σπηλιά, όπου υπάρχει το «βραχοσκεπές» εκκλησάκι.

Στις δολίνες κατέφευγαν για να προφυλαχθούν από τα φυσικά φαινόμενα οι προϊστορικοί άνθρωποι, ενώ κατά την τουρκοκρατία, οι κάτοικοι της περιοχής μετέφεραν από τη μεγάλη σπηλιά νίτρο από τα ούρα των ζώων και κατασκεύαζαν πυρίτιδα για τα όπλα που χρησιμοποιούσαν στον πόλεμο με τους Τούρκους.

Η δολίνη στη γεωλογία είναι σχηματισμός κοιλώματος σε σχήμα λεκάνης, με κυκλικό ή ελλειπτικό σχήμα και ανήκει στις καρστικές μορφές. Οι δολίνες σχηματίζονται σε ανθρακικά ασβεστολιθικά ή δολομιτικά πετρώματα εξαιτίας της κατάρρευσης της οροφής υπογείων σπηλαίων ή της ασβεστολιθικής διάβρωσης από όμβρια ύδατα. Οι δολίνες ποικίλουν σε μέγεθος από 1 έως 600 μέτρα, τόσο σε διάμετρο όσο και βάθος και ποικίλλουν σε μορφή από κοιλώματα εδάφους έως χάσματα. Σχηματίζονται σταδιακά ή αιφνίδια και απαντώνται σε όλον τον κόσμο. 

Πηγές:

https://el.wikipedia.org/wiki

 

Πέμπτη 16 Ιουνίου 2016

Η Νίσυρος

 

Η Νίσυρος είναι ένα ηφαίστειο που αποτελεί μέρος του ηφαιστειακού τόξου της νότιας Ελλάδας. Βρίσκεται στην άκρη του τόξου του Αιγαίου, μαζί με τη Καλδέρα της Κω και τη νήσο Γυαλί. Οι πρώτες υποθαλάσσιες εκρήξεις έλαβαν χώρα πριν 150.000 χρόνια, ενώ η κύρια δραστηριότητα συνέβη 40 με 10 χιλιάδες χρόνια πριν. Σήμερα λαμβάνουν χώρα υδροθερμικές εκρήξεις. Η Νίσυρος αποτελείται από ηφαιστειογενή βουνά, ενώ το κέντρο της νήσου καταλαμβάνει μία καλδέρα διαμέτρου 4 χλμ., από τον πυθμένα και μέχρι την επιφάνεια του οποίου απαντάται θείο. Μέσα στη καλδέρα βρίσκεται ο μεγαλύτερος υδροθερμικός κρατήρας στον κόσμο, ο Στέφανος, ο οποίος έχει διάμετρο 300 μέτρα, ενώ συνολικά η Νίσυρος έχει 5 κρατήρες. Η τελευταία έκρηξη του ηφαιστείου έλαβε χώρα το 1888 και σήμερα στο νησί υπάρχουν ενεργές φουμαρόλες. Λόγω της ηφαιστειακής δραστηριότητας στη Νίσυρο υπάρχουν θερμές πηγές με θερμοκρασία από 30 έως και 60°C, από τις οποίες οι κυριότερες είναι στα Λουτρά και τους Πάλους. Ένας ηφαιστειακός δόμος υψώνεται στα 700 περίπου μέτρα, δίνοντας και το μεγαλύτερο υψόμετρο της νήσου.

Η μορφολογία της έχει επηρεαστεί από το ηφαίστειο και το ηφαιστειογενές της έδαφος που είναι πολύ εύφορο και ευνοεί τη δενδροκομία και την πλούσια βλάστηση. Έχει έκταση 41 τετραγωνικά χιλιόμετρα, υψόμετρο 698 μέτρα και μήκος ακτών 30 χιλιόμετρα. Δυτικά και βόρεια της Νισύρου βρίσκονται τέσσερις νησίδες, τα λεγόμενα Νισύρια.


Πηγή: https://el.wikipedia.org

Η Νίσυρος, με συνολική έκταση 41,6 τετρ. χλμ. και ακτογραμμή 28 χιλιομέτρων βρίσκεται στο κέντρο του Δωδεκανησιακού συμπλέγματος ανάμεσα στη Κω, την Τήλο και την Τουρκία. Eίναι ένα μικρό ηφαιστειογενές νησί προικισμένο με ασυνήθιστους γεωλογικούς σχηματισμούς που συνθέτουν τοπία σπάνιας ομορφιάς, με ιδιαίτερα πετρώματα και πολλά ορυκτά και διαθέτει μία μοναδικά πλούσια χλωρίδα και πανίδα. Η μορφολογία του νησιού επηρεάζεται από το ηφαίστειο που καθιστά το έδαφος εύφορο με ψηλά δέντρα και βλάστηση όλο το χρόνο. H τεράστια ηφαιστειακή καλντέρα (2400 μ. μήκος και 950 μέτρα πλάτος), βρίσκεται στο κέντρο του νησιού και είναι η κύρια attraction.






Τόσο η Νίσυρος όσο και το γειτονικό νησάκι της Στρογγυλής έχουν ενταχθεί στο Δίκτυο Natura 2000. H πανίδα της Νισύρου παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον και έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 30 είδη άγριων πτηνών και άλλων ενδημικών ειδών στο νησί. Υπάρχει επίσης σημαντικός αριθμός της Μεσογειακής φώκιας Monachus-monachus που βρίσκει καταφύγιο στις δυτικές ακτές της Νισύρου και συγκεκριμένα σε μία τοποθεσία γνωστή ως Φωκιοκρεμάρα. 

Το ηφαίστειο και η ηρεμία που αποπνέει τούτο το νησί θα σας συναρπάσουν. Μακριά από την έντονη εμπορευματοποίηση και τον μαζικό τουρισμό, ο επισκέπτης μπορεί να γνωρίσει τον παραδοσιακό και αυθεντικό τρόπο ζωής, να απολαύσει ήσυχες παραλίες από μαύρη ηφαιστειακή άμμο σε ένα νησί με πολύ πλούσια φύση. Ένας τόπος ηρεμίας, γαλήνης και θετικής ενέργειας που προσφέρει και τις τέσσερις εποχές του χρόνου την πληρότητα που αναζητά ο επισκέπτης της Νισύρου.

Σάββατο 28 Μαΐου 2016

Λίμνη Μελισσάνη, Κεφαλονιά


Ένα από τα πιο γνωστά και πανέμορφα αξιοθέατα της Κεφαλονιάς, με έντονο ιστορικό ενδιαφέρον, είναι το λιμνοσπήλαιο της Μελισσάνης. Πρόκειται για ένα σπήλαιο - λίμνη που βρίσκεται στον Καραβόμυλο, πολύ κοντά στην Σάμη. Ανακαλύφθηκε το 1951 από τον σπηλαιολόγο Πετρόχειλο και από τότε μετά από διαδικασίες κατασκευής πρόσβασης έχει παραδοθεί στην τουριστική εκμετάλλευση. Ένα μεγάλο μέρος της οροφής της έχει καταρρεύσει, με αποτέλεσμα να παρατηρείται μια ιδιομορφία, αλλά και μοναδικότητα. Ειδικά την στιγμή που ο ήλιος βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο του το θέαμα είναι μαγευτικό, καθώς οι ηλιαχτίδες του καθρεφτίζονται στα καταγάλανα νερά.


Το βαραθρώδες λιμνοσπήλαιο της Μελισσάνης βρίσκεται σε απόσταση 2 χιλ. βορειοδυτικά της Σάμης στην Κεφαλονιά. Η φυσική είσοδος του σπηλαίου είναι κατακόρυφη διαστάσεων 40 x 50 μ. και δημιουργήθηκε από την πτώση ενός τμήματος της οροφής. Τεχνητή είσοδος με σκαλοπάτια και μακρύς υπόγειος διάδρομος επιτρέπει την επίσκεψη στο σπήλαιο. 

Σάββατο 28 Νοεμβρίου 2015

Μάνη, σπήλαια Διρού

   

Βλυχάδα ή Γλυφάδα

Το τρίτο σπήλαιο της περιοχής Διρού, είναι το μοναδικό επισκέψιμο και το μεγαλύτερο γνωστό της χώρας, μήκους σχεδόν 3,5 χλμ. Βρίσκεται δυτικά της Αλεπότρυπας και είναι το γραφικότερο και καλύτερο λιμναίο σπήλαιο του κόσμου.
Για το θαυμάσιο διάκοσμό του, που είναι πλουσιότατος και πολύχρωμος το σπήλαιο κατέλαβε τη πρώτη θέση ανάμεσα στα τρία ωραιότερα λιμναία σπήλαια του κόσμου, τα άλλα δύο είναι το Παντιράκ της Νότιας Γαλλίας και η Ζάϊτα της Βηρυτού.


Ο θαυμαστός αρχιτέκτονας, η φύση, έφτιαξε πάνω στη γη υπερήφανα βουνά, δάση, λαγγάδια, ποτάμια και γραφικά ακρογιάλια, χωρίς όμως να αφήσει στείρα τα σωθικά της. Με βοηθό το νερό έφτιαξε έναν άλλο κόσμο: τα σπήλαια. (Άννα Πετροχείλου)

Πέμπτη 16 Ιουλίου 2015

Υποβρύχιο Κολούμπο

Το υποθαλάσσιο ηφαίστειο του Κολούμπου βρίσκεται περίπου 8 km βορειοανατολικά της Σαντορίνης. Έχει ελλειπτικό σχήμα, υψώνεται 300 m από το βυθό και στο κέντρο του και στο κέντρο του υπάρχει μία καλδέρα διαμέτρου 3 km και βάθους 500 m. Εκτός από το κεντρικό ηφαίστειο υπάρχουν άλλοι 12 περίπου μικρότεροι κώνοι.

Η αξιοποίηση του δυναμικού της θαλάσσιας (βιοποικιλότητας και βιομηχανική βιοτεχνολογία ( 1 - 10 Σεπτεμβρίου, 2013). Η Δειγματοληψία διοργανώθηκε από το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας , Βιοτεχνολογίας και Υδατοκαλλιέργειας ( IMBBC - ΕΛΚΕΘΕ ) με το ωκεανογραφικό  ΑΙΓΑΙΟ και το υποβρύχιο τηλεκατευθυνόμενο MAX - ROV του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών . Το ΕΛΚΕΘΕ έχει εκπονήσει σειρά ερευνητικών αποστολών με αντικείμενο την γεωλογική δομή του ηφαιστειακού πεδίου της Σαντορίνης, από τις νησίδες Χριστιανά, την καλδέρα της Θήρας μέχρι το υποθαλάσσιο ηφαίστειο του Κολούμπο και τους άλλους ηφαιστειακούς δόμους στη λεκάνη της Ανύδρου.

Το βίντεο παρουσιάζει εικόνες από το υποθαλάσσιο ανάγλυφο της ευρύτερης περιοχής, ηφαιστειακές δομές και τη διαδικασία της δειγματοληψίας που έγινε από το ΕΛΚΕΘΕ.



  

Περισσότερα στοιχεία για το Κολούμπο εδώ: http://www.geo.auth.gr

Πέμπτη 16 Απριλίου 2015

Ο αρχάνθρωπος των 700.000 χρόνων στο σπήλαιο Πετραλώνων

Σπήλαιο Πετραλώνων, Χαλκιδική
Αρκετά διάσημο σπήλαιο παλαιοντολογικού ενδιαφέροντος αλλά και με πολύ πλούσιο διάκοσμο. Εντοπίστηκε το 1959 από έναν κάτοικο της περιοχής, από μία σχισμή μικρότερη του μέτρου, ενώ ένα χρόνο μετά βρέθηκε και το διάσημο απολιθωμένο κρανίο. Βρέθηκαν επίσης απολιθώματα ζώων, όπως λιοντάρια, πάνθηρες, αρκούδες, ελέφαντες κ.α. Το σπήλαιο διανοίγεται σε ασβεστόλιθο με τις κύριες στοές του να έχουνε σχηματιστεί πιθανότατα πριν από 5 εκ. χρόνια. Οι ανασκαφές στο σπήλαιο ξεκίνησαν το 1965 και οι έρευνες μας δείχνουν ότι ο αρχάνθρωπος είναι ηλικίας 700.000 ετών και θεωρείται ως μεταβατικό στάδιο ανθρώπου πριν από το Homo sapiens. Επίσης ήτανε άντρας με ύψος 155 εκατοστά περίπου και πέθανε σε ηλικία 30-35 ετών. Τα υλικά που χρονολογήθηκαν είναι οστά, άργιλος, σταλαγμίτες και ίχνη φωτιάς.
Σε μία από τις αίθουσες του σπηλαίου (αίθουσα Αριστοτέλη) υπήρχε και άλλη φυσική είσοδος, η οποία έφραξε με ιζήματα πριν από 550000 χρόνια. Το σπήλαιο είναι τουριστικά αξιοποιημένο με διαδρομή 700 μέτρων, ενώ το μήκος των διακλαδώσεων ξεπερνά τα 2 χιλιόμετρα. Η τωρινή είσοδος του σπηλαίου είναι ένα τούνελ 100 μέτρων.
Δίπλα στο σπήλαιο λειτουργεί και Ανθρωπολογικό μουσείο με πλήθος ευρημάτων.






Κυριακή 29 Μαρτίου 2015

Τα Μετέωρα από ψηλά


                       
                                                           Meteora from TKYSSTD on Vimeo.
Ο Ιάπωνας φωτογράφος και blogger TKYSSTD ταξίδεψε στα Μετέωρα και εντυπωσιάστηκε από το μαγευτικό τοπίο.Με το drone του κατάφερε να τραβήξει μερικά πολύ όμορφα πλάνα. Χρησιμοποίησε μια κάμερα GoPro 3 Protune και ένα drone Sky-Hero Spy.

https://vimeo.com/87380900

Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου 2015

Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς στην Ελλάδα



Με τον όρο Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, τον Εκπαιδευτικό Επιστημονικό και Πολιτιστικό Οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών του οποίου τ΄ αρχικά στην αγγλική αποτελούν και την διεθνή ονομασία UNESCO (United Nations Educational Scientific and Cultural Organization), νοείται μία διακριτή θέση ή τόπος (όπως δάσος, όρος, λίμνη, έρημος, μνημείο, κτήριο, σύμπλεγμα ή πόλη), που προτάθηκε και έγινε αποδεκτό στον κατάλογο των μνημείων που διαχειρίζεται το διεθνές Πρόγραμμα Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, η οποία απαρτίζεται από 21 Κράτη - Εταίρους εκλεγμένα από τη Γενική Συνέλευση των Εταίρων Κρατών για μια καθορισμένη περίοδο.

Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου 2014

Η ιστορία της Σαντορίνης

Σαντορίνη

Η Σαντορίνη, Θήρα ή Στρογγύλη (παλαιότερη ονομασία) είναι νησί που βρίσκεται στο νότιο Αιγαίο πέλαγος, στο νησιωτικό σύμπλεγμα των Κυκλάδων, νότια της Ίου και δυτικά από την Ανάφη. Απέχει από τον Πειραιά 128 ναυτικά μίλια και 63 ναυτικά μίλια από τη Κρήτη. Ο Αθηνιός, το μεγαλύτερο λιμάνι του νησιού, έχει δημιουργηθεί στον ομώνυμο όρμο. Η έκταση της είναι 76,19 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Σήμερα η Σαντορίνη είναι ένα από τα διασημότερα τουριστικά κέντρα του κόσμου.

Είναι γνωστή για το ηφαίστειο της. Η τελευταία ηφαιστειακή δραστηριότητα ήταν το έτος 1950. Τμήματα του ηφαιστείου της Σαντορίνης είναι: Η Νέα Καμένη (1707-1711 μ.Χ.), η Παλαιά Καμένη (46-47 μ.Χ.), το υποθαλάσσιο ηφαίστειο Κολούμπο(ενεργό) (1650 μ.Χ.), τα Χριστιανά νησιά. Η Σαντορίνη ανήκει στο ηφαιστειακό τόξο του Αιγαίου και χαρακτηρίζεται ενεργό ηφαίστειο μαζί με τα Μέθανα, την Μήλο και την Νίσυρο. Η Σαντορίνη καθώς και τα νησιά Θηρασία και Ασπρονήσι είναι απομεινάρια του ηφαιστειογενούς νησιού Στρογγύλη. Η Στρογγύλη ήταν ένας ηφαιστειακός κώνος. Το κεντρικό τμήμα της ανατινάχτηκε μαζί με τον κρατήρα του ηφαιστείου από τηΜινωική έκρηξη που έγινε το 1613 π.Χ. και είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία αυτού που σήμερα ονομάζουμε καλδέρα της Σαντορίνης και την καταστροφή του προϊστορικού πολιτισμού του νησιού. Στο θαλάσσιο χάσμα που σχηματίστηκε μεταξύ Θήρας και Θηρασίας, που έχει βάθος 1.500 μέτρων, κατά καιρούς βγήκαν στην επιφάνεια ηφαιστειακοί κώνοι που σχημάτισαν τα εξής νησιά: την Παλαιά, τη Μικρή και τη Νέα Καμένη, την Καμένη Γεωργίου του Α΄, την Καμένη του Φουκέ, την Αφρόσσα και τη Δάφνη. Όλα αυτά τα νησιά μεγάλωναν σιγά-σιγά και ενώθηκαν, εκτός από την Παλαιά Καμένη.

 

«H Σαντορίνη είναι από τους λίγους ελληνικούς τόπους που από πολύ νωρίς εκκίνησαν το ενδιαφέρον της επιστήμης. Στην Καλντέρα της είναι καταγεγραμμένη η ιστορία του πλανήτη μας, που αντιπροσωπεύει πολλές εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια. Και αυτό το μοναδικό γεωλογικό βιβλίο παραμένει μονίμως ανοιχτό και προσιτό σε οποιονδήποτε θελήσει να μελετήσει το κομμάτι αυτό της ιστορίας. Από την άλλη μεριά, το ενεργό ηφαίστειο της Σαντορίνης με τις κατά καιρούς μικρές ή μεγάλες εκρήξεις του αποτελεί επίσης μόνιμο πόλο έλξης για τους γεωλόγους και τους ηφαιστειολόγους. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, που η επιστημονική έρευνα όχι μόνο έχει πολύ βαθιές ρίζες στο νησί, αλλά και που το επιστημονικό ενδιαφέρον παραμένει άσβεστο μέχρι σήμερα, ξαφνιάζοντάς μας συνεχώς με τις καινούργιες ανακαλύψεις της έρευνας. Γιατί δεν είναι λίγο να εντοπίζεται στη Σαντορίνη ένα από τα μεγαλύτερα γεωλογικά γεγονότα που γνώρισε η ανθρωπότητα τα τελευταία 10.000 χρόνια, η έκρηξη δηλαδή του ηφαιστείου περίπου λίγο πριν τα μέσα της 2ης χιλιετίας π.Χ....».
Το απόσπασμα ανήκει στο κείμενο του Ομότιμου Καθηγητή Αρχαιολογίας Χρ. Γ. Ντούμα, με το οποίο προλογίζει το βιβλίο του Αντώνη Ν. Κονταράτου «Σαντορίνη: Πορεία στο χρόνο» (Εκδόσεις Ηλιότοπος).

Όπως γράφει ο Καθηγητής Πανεπιστημίου κ. Αντώνης Κονταράτος, συνοψίζοντας την ουσία του ηφαιστειακού αυτού τόπου: «...Οι Κυκλάδες έχουν επανειλλημένα υποστεί την καταστρεπτική μανία του ανθρώπου και της φύσης στο πέρασμα πολλών χιλιετηρίδων από την αρχή της ιστορίας τους. Η Σαντορίνη είναι αναμφισβήτητα το εξωτικότερο, το επιβλητικότερο, το ωραιότερο, αλλά και το τραγικότερο νησί του Αιγαίου. Με το πρώτο χάραμα της αυγής η μισοφωτισμένη Καλντέρα με τς σκούρα γκρεμνά της ορθώνεται σαν απειλητικό κάστρο μέσα από μια μουντή θάλασσα που σύμφωνα με την ομηρική περιγραφή του Αιγαίου, μοιάζει με μαύρο κρασί...».


Όπως παρατηρεί ο κ. Κονταράτος, η Θήρα δεν είναι εξ ολοκλήρου ηφαιστειακό νησί και δεν είχε πάντα το σημερινό της μέγεθος. Προτού αρχίσει η ηφαιστειακή δραστηριότητα στην περιοχή, δύο βραχώδεις άξονες από ημικρυσταλλοσχιστώδη πετρώματα, ορατοί και σήμερα, αποτελούσαν την αρχική Σαντορίνη.
Ο ένας άξονας ξεκινάει ΝΑ από το Μέσα Βουνό και καταλήγει ΒΔ στον Αθηνιό, μέσω των σχηματισμών του Προφήτη Ηλία και του Πύργου. Ο άλλος άξονας είναι παρακλάδι του πρώτου προς τα ΝΔ και καταλήγει στον Γαβρήλο, στο Ακρωτήρι, που έχει 160 μ. ύψος, φτάνει ως τη θάλασσα και καταλήγει στη Βλυχάδα.
Η αρχική αυτή Σαντορίνη μεγάλωσε σταδιακά και επεκτάθηκε κυρίως προς τα βόρεια, τα βορειοδυτικά και τα δυτικά με την εναπόθεση λάβας από διάφορους κρατήρες, όταν εκεί πριν από πολλές εκατοντάδες χιλιετίες πρωτοξεκίνησε η ηφαιστειακή δράση. Στην πορεία του χρόνου η Σαντορίνη πήρε κάποτε ένα περίπου στρογγυλό σχήμα το οποίο αντιστοιχεί κάπως με τη σημερινή εξωτερική γραμμή της Θήρας, της Θηρασίας και του Ασπρονησιού.
Η Θηρασιά είναι ένα εξ ολοκλήρου ηφαιστειογενές νησί χωρίς κανένα της στερεό υπόβαθρο να φτάνει μέχρι την επιφάνεια της θάλασσας.
Το Ασπρονήσι, δυτικά της Θήρας και νότια της Θηρασιάς, είναι ένα μικρό ερημονήσι, με απότομες πλαγιές. Πήρε το ονομά του από το παχύ στρώμα λευκής ελαφρόπετρας που το καλύπτει.


Οι πλευρές και των τριων νησιών από την μεριά του κόλπου είναι γκρεμνώδεις. Οσο απότομα και ψηλά είναι τα γκρεμνά πάνω από τη θάλασσα, άλλο τόσο είναι και κάτω από την επιφάνειά της. Το μέγιστο ύψος των γκρεμών που αντικρίζει κάποιος μπαίνοντας στον κόλπο της Σαντορίνης είναι στο Ημεροβίγλι (330 μ. περίπου).
Το μέτωπο της Καλντέρας αγκαλιάζει σε μήκος και τα τρια νησιά και αποτελεί ανυπέρβλητο δείγμα ζωγραφικής δεινότητας της φύσης. Ασπρες, μαύρες και κόκκινες ραβδώσεις πανοραμικών διαστάσεων ελίσσονται και μπερδεύονται σε μύριους συνδυασμούς αναπάντεχων σχεδίων και άγριων αποχρώσεων που συνεπαίρνουν το νου.
Μέσα στον θαλάσσιο κόλπο που περικλείνουν οι απόκρημνες πλαγιές της Θήρας, της Θηρασίας και του Ασπρονησιού και λίγο νοτιότερα από το κέντρο του στιβάζονται άτακτα σε δυο ακατοίκητες νησίδες, την Παλαιά Καμένη και τη Νέα Καμένη, τα αλλεπάλληλα στρώματα της λάβας που συσσώρευε εδώ και δυο χιλιετίες η περιοδική ηφαιστειακή δράση. Κάτω από τα μαύρα βράχια, τα οποία περιβρέχει το πέλαγος, βρίσκεται το σημερινό ηφαίστειο. Σαν ένα μισοσβησμένο καμίνι περιμένει τη σπίθα που κάθε τόσο του δίνει νέα ζωή και δύναμη.


Τα ηφαίστεια της Σαντορίνης παρακολουθούνται από επίγεια και δορυφορικά συστήματα που καταγράφουν και την παραμικρή μεταβολή της κατάστασής τους για άμεση επισήμανση τυχόν επαναδραστηριοποίησης.
Το ηφαιστειακό σύμπλεγμα της Σαντορίνης περιλαμβάνει τα δυο υπερθαλάσσια ηφαίστεια της Παλαιάς και της Νέας Καμένης και ένα υποθαλάσσιο ηφαίστειο, τον Κουλούμπο
Το υποθαλάσσιο αυτό ηφαίστειο βρίσκεται σε απόσταση 6,5 χιλιομέτρων νοτιοανατολικά από το νησί της Σαντορίνης. Ανακαλύφθηκε το 1650, κατά τη διάρκεια μιας ηφαιστειακής έξαρσης που κράτησε 2-3 μήνες (από τον Σεπτέμβριο μέχρι τον Δεκέμβριο του 1650). Ένα νησάκι εμφανίστηκε στο σημείο της υποθαλάσσιας έκρηξης, αλλά λίγο αργότερα εξαφανίστηκε. Σήμερα ο μήκους 18 μέτρων ύφαλος Κουλούμπο είναι το πιο ρηχό σημείο του υποβρύχιου ηφαιστειακού κώνου, ο οποίος έχει διάμετρο 1,5 χιλιόμετρο και περιβάλλει τον κρατήρα ο οποίος έχει βάθος 500 μέτρων.


Σύμπαν

Σύμπαν